■ ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

දුම් බීම පුද්ගල සෞඛ්‍යයට අහිතකර බව වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පිළිගැනීමයි. ලාංකීය සමාජයේ දුම් බීමට එරෙහි ආගමික හා සංස්කෘතික සීමා මායිම්ද තිබේ. නීතිමය සීමාවන්ද තිබේ. එසේ වුවත් දුම් බීම නිමා නොවන පුද්ගල ඇබ්බැහියකි. විප්ලවවාදී කියුබානු නායක පිදෙල් කැස්ට්‍රෝගේ සුරුට්ටුව අපට මතකය. අර්නස්ටෝ චේගෙවාරාත් දුම් බිව්වේය. එංගලන්තයේ අගමැති වින්සන්ට් චර්චිල්ගේ සුරුට්ටුව අපට මතකය. එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායකගේත්, ඩඩ්ලි සේනානායකගේත් පයිප්ප අපට මතකය. ඒ හැමෝම දුම් බීවෝය. සයිමන් නවගත්තේගමත්, කරුණාරත්න අබේසේකරත් දුම් ලෝලීහු වූහ. දුම් බීම කුමන ආකාරයේ ඇබ්බැහියක්ද? එහි ඇත්තේ කෙබඳු ආස්වාදයක්ද?

දුම් බොන මිනිස්සු ගැන මගේ හිතේ තරහක් නෑ
රංගන ශිල්පී
ඩබ්ලියු. ජයසිරි
මගේ වයසින් වැඩි කාලයක් මම දුම් බිව්වා. ඒ කියන්නේ අවුරුදු 50 ක් විතර. සිගරට් බීම ශරීර සෞඛ්‍යයට හොඳ නෑ කියලා වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පිළිගැනීමට මම එකඟයි. සෞඛ්‍යයට හානියක් නොවෙනවාය කියලා විනිශ්චයක මම නෑ. ශාරීරික වශයෙන් ඒක හොඳ නෑ වෙන්න පුළුවන්. ඒත් දුම් බීමෙන් මගේ මනසට යම් සැහැල්ලුවක් ලැබුණා. මම කෑම ටිකක් කෑවාම, ඒ කෑම රසය වින්දේ කෑමට පස්සේ බොන සිගරට් එකකින්. තේ එකක් බිව්වාම ඒකේ රසය වින්දේ තේ එක බිව්වාට පස්සේ බොන සිගරට් එකකින්. ඒ වගේ කාරණා සඳහා මම සිගරට් බිව්වා.
යම් යම් දේවල් සඳහා මම සිගරට්වලින් උත්තේජනයක් ලැබුවා. යමක් ලියනකොට සිගරට් එකක් බිව්වාම අදහස් ගලාගෙන ඒමේ ස්වභාවයක් තිබුණා. ලියන්න සිගරට් බොන්න ඕනෑ නෑ. අදහස් ගලාගෙන එන්න සිගරට් බොන්න ඕනෑ නෑ. ඒක පුරුද්දක්, මානසික උත්තේජනයක් පමණයි. ඔය ඔක්කොම එක්තරා කාලයකට විතරයි. වයස්ගත වීමත් එක්ක ඒකත් අනවශ්‍ය දෙයක් හැටියටයි මට නම් පෙනෙන්නේ.
මම මිත්‍රයෝ එක්ක සිගරට් බාගේ බෙදාගෙන බීලා තියෙනවා. ඒකේ එච්චර දෙයක් තියනවා කියලා මම හිතන්නේ නෑ. ‘මචං සිගරට් කෑල්ල දීපන්’ කිව්වාම දෙනවා. ඒකේ ලොකු සංස්කෘතික වටිනාකමක් තියනවා කියලා මට දැනෙන්නේ නෑ.
දැන් තියන සිගරට්වල දුම ගඳයි. සිගරට්වල ගුණාත්මකභාවය අඩු වෙනවාත් එක්කම බාල දුම්කොළවල දුර්ගන්ධය නිසා මට සිගරට් එපා වුණා. දැන් මම බොන්නේම නෑ. මට සිගරට් බිව්වා ඇති. අයේ බොන්නෙත් නෑ. දැන් මට ඒ දුම අප්පිරියයි. හැබැයි බොන මිනිස්සු ගැන මගේ හිතේ තරහක් නෑ. මම ඒකට විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කරන්නෙත් නෑ.

දුම් බීම ගැන සංස්කෘතික විරෝධයක් සමාජයේ තිබුණා
නීතිඥ
උපුල් කුමරප්පෙරුම
අපි පොඩි කාලේ දුම් බීම විලාසිතාවක් වෙලා තිබුණා. ඒ කාලේ ප්‍රදර්ශනය වුණු චිත්‍රපටිවල දුම් බීම විලාසිතාවක් ලෙස පෙනෙන්න තිබුණා. අපි කියවපු සෝවියට් සාහිත්‍යය, ලතින් ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළත් දුම්බීම පිළිබිඹු වුණේ සමාජය ප්‍රතික්ෂේප කරන දෙයක් ලෙස නෙමේ, ජීවිතයේ එක් අංගයන් විදියට. පත්තරේ, ගුවන්විදුලියේ සිගරට් ගැන වෙළඳ දැන්වීම් පළ වුණා.
දුම් බීම ගැන එක පැත්තකින් එහෙම ප්‍රචාරය වෙනකොට, තවත් පැත්තකින් ඒ ගැන සංස්කෘතික හා ආගමික විරෝධයක් සමාජයේ තිබුණා. තරුණයෝ සංස්කෘතික සීමාවන් කඩන්න උත්සාහ කරනවානේ. මම අවුරුදු 16 ඉඳලා සිගරට් බොනවා. ගතානුගතික සංස්කෘතියෙන් මිදිලා, රැඩිකල් සංස්කෘතිය නියෝජනය වෙනවා කියලා හැඟීමක් සිගරට් එකක් බිව්වාම තිබුණා. පසු කාලීනව ඒක ඇබ්බැහියක් බවට පත් වුණා.
නීතිඥයෝ සෑහෙන ප්‍රමාණයක් සිගරට් බොනවා. එක දවසට නඩු පහක් විතර වැටෙනවා කියන්නේ ලොකු ආතතියක්. නඩුවක් කියන්නේ කෙනෙකුගේ රස්සාවක්, උසස් වීමක් හෝ ජීවිතයක් වගේ තීරණාත්මක දෙයක්. ඒ ආතතිය නැති කරගන්න බොහෝ නීතිඥයෝ සිගරට් බොනවා. සමහර විට නඩුවක් ඉවර වුණාට අපේ මනසෙන් ඒ නඩුව අයින් වෙන්න යම් කාලයක් ගතවෙනවා. අපේ ඔළු වයින් කරලා වගේ තියෙන්නේ. වයින් කළ ගතිය නැති කරගන්න සිගරට් එකකින් යම් සහනයක් ගෙනෙනවා කියලා මම හිතනවා.
සෝවියට් පොත්වලින් ආ දැනුම, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ හා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමාජයට කළ බලපෑම හරහා අපේ කාලේ තරුණ මනස හැඩගැහුණේ. ඒ යුගයේ තරුණයෙකුගේ පෞරුෂය ගොඩ නැගෙන විදියක් තිබුණා. සිගරට් එකත් එහි කොටසක්. ඒ කාලේ තරුණයාට තිබුණේ පොත පත කියවීමෙන්, දේශපාලනය කිරීමෙන්, රස්තියාදු ගැසීමෙන් ගොඩනැගුණු පෞරුෂයක්. මෙහෙම පෞරුෂයේ කොටසක් ලෙස සිගරට් බොන අවසාන පරම්පරාව අපි වෙන්න ඇති.
මම කාලයක් ජපානේ ජීවත් වුණා. එහෙ දුම්පානය කියන්නේ ඉතාම සාමාන්‍ය දෙයක්. විශාල පිරිසක් දුම් පානය කරනවා. කාන්තාවෝ බහුලව දුම් පානය කරනවා. ඒකේ ලොකු මැජික් එකක් නෑ. අපේ රටේ කාන්තාවක් කඩෙන් සිගරට් එකක් ගත්තොත්, බිව්වොත් මිනිස්සු ඒ දිහා පුදුමයෙන් බලනවා. සිගරට් එකක් බොන කාන්තාවක් සෑහෙන මට්ටමකට පහළට දානවා. ඉහළ පන්තියේ කාන්තාවක් දුම් පානය කළාට කමක් නෑ. තමන්ගේ පන්තියේ කාන්තාවන් දුම් පානය නොකළ යුතුයි කියලා හිතනවා.
එක දවසක් ලංකාවේ සුපිරි වෙළඳ සැලකට අවුරුදු 25 ක විතර ගෑනු ළමයෙක් ඇවිල්ලා සිගරට් පැකට් එකක් ගත්තා. මට පිටිපස්සේ හිටිය පිරිමි දෙන්නාගෙන් කෙනෙක් අනෙක් පිරිමියාට ඇඟිල්ලෙන් ඇන්නා. සිගරට් කියන්නේ ලංකාවේ විකුණන්න හෝ මිලදී ගන්න තහනම් දෙයක් නෙමෙයි. ජපානය, තායිලන්තය, පිලිපීනය වගේ රටවල එවැනි දෙයක් ගණන් ගන්නෙවත් නෑ.

ඒ වින්දනය නිදහසේ ලබන්න ඕනෑ
සාහිත්‍යවේදී
ගාමිණී වියන්ගොඩ
සිගරට් එකක් බීමෙන් ලැබෙන වින්දනයට මම හරිම කැමතියි. කෑම කෑවාට පස්සේ, තේ එකක් බිව්වාට පස්සේ මම සිගරට් එකක් බොනවා. සිගරට් කීයක් බොනවාද කියන එකට වඩා ඒක බොන විදියයි වැදගත් වෙන්නේ. සිගරට් එකක් බොන වෙලාවට මම කතා කරන්නේ නෑ, ලියන්නේත් නෑ, පොතක් කියවන්නේත් නෑ. කොටින්ම කිව්වොත් ඒ වෙලාවට මම කිසිම වැඩක් කරන්නේ නෑ. මට නිදහසේ ඒ වින්දනය ලබන්න ඕනෑ.
දුම් බීම හරියට සූදුවක් වගේ. සූදුවකට ගියාම අපි දිනන්නත්, පරදින්නත් පුළුවන්. කෙනෙක් සූදුවකට ඇබ්බැහි වෙන්නේ එහි වින්දනයක් තියෙන නිසා. ජීවිතයේ වින්දනය සඳහා හොඳ නැතැයි කියන බොහෝ දේවල් අපි කරනවා. අරක්කු, විස්කි බොන්න හොඳ නෑ. ඒත් අපි ඒවා බොනවා. ජීවන තෘප්තිය, වින්දනය තකා අවදානම් සහගත දේවල් අපි කරනවා. ඒවායේ රසය වෙන්නේ ඒ අවදානමම තමයි.
අපි සිගරට් එකක් බොනකොට සිගරට් නොබොන කෙනාට එයින් කරදරයක් නොවිය යුතුයි. ප්‍රසිද්ධ ස්ථානවල සිගරට් බීම තහනම් කරලා තියෙන්නේ ඒ වගේ දුම් නොබොන අය ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින්. නීතියට අනුව ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක් කියන්නේ ‘ආවරණය වූ’ ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක්. ඒ නිසා පාරේ සිගරට් එකක් බොන එකේ වරදක් තියෙනවා කියලා මම හිතන්නේ නෑ. ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක් යන්න අපි වැරදියට අර්ථකථනය කරගෙන තියෙන්නේ. පාසලක්, ආරෝග්‍ය ශාලාවක් වගේ සෙනග ගැවසෙන පොදු තැනක සිගරට් බීමයි නීතියෙන් තහනම් කරලා තියෙන්නේ. නීතිය ගෙනෙන්න කලිනුත් මම නම් ඒ වගේ තැන්වල සිගරට් බිව්වේ නෑ.
කාලයක් මම ස්පාඤ්ඤයේ හා ප්‍රංශයේ ජීවත් වුණා. දැනට වසර 10 ක 15 ක සිට ප්‍රංශයේ දුම් බීම තහනම්. ස්පාඤ්ඤයේ හෝ ප්‍රංශයේ ඒ කිසි තැනක සිගරට් පිළිබඳ විරෝධයක් තිබුණේ නෑ. මිනිසුන් ලෙඩ රෝගවලට ගොදුරු වෙනවා, සිගරට් බීමෙන් මිනිසුන්ගේ ජීවිත කෙටි වෙනවා කියලා වෛද්‍ය විද්‍යාවෙන් හොයාගත්තාට පස්සේ යුරෝපයේ බොහෝ රටවල් දුම් බීම තහනම් කළා. ඒත් ඒ රටවල දුම්බීම තහනම් කරලා තියෙන්නේ 100% ක් වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක හේතු මත. අපි ඒකටත් ආගම, සදාචාරය, සුචරිතය ගාවාගෙන තියෙනවා. ඒ අනුව දුම් බීම ගැන අපේ සමාජයේ මිථ්‍යා මත ඇති වෙලා තියනවා.
සිගරට් බිව්වාම අනිවාර්යයෙන් පිළිකා හැදෙනවා කියන කතාව මම එහෙම්මම පිළිගන්නේ නෑ. සිගරට් බොන කෙනෙකුටත්, නොබොන කෙනෙක්ටත් පිළිකා ඇති වෙන්න පුළුන්. පාරේ වාහන දුම ආඝ්‍රාණයෙනුත් පිළිකා ඇති වෙන්න පුළුවන්. අපි කන බොන දේවලින් පිළිකා හැදෙන්න පුළුවන්. සිගරට් බීමෙන් ලිංගික ශක්තිය නැති වෙනවා කියනවා. අවුරුදු 54 ක් තිස්සේ සිගරට් බොන මගේ අත්දැකීම අනුව ඒකත් බොරුවක්. සිගරට් බීම අත්හරින්න බැරි ඇබ්බැහියක් කියනවා. මොන හේතුවක් නිසා හෝ සිගරට් බීම නවත්වන්න කියලා වෛද්‍යවරු මට කීවොත් මම සිගරට් බීම නවත්වනවා.
කෙනෙක් දුම් බීලා ලෙඩ වුණාම ඔහුගේ සෞඛ්‍ය වියදම දරන්නේ මේ රටේ මිනිස්සු කියලා අපේ රටේ මතයක් තියනවා. අවුරුදු 54 ක් තිස්සේ සෞඛ්‍ය බිලක් ආණ්ඩුවට දෙන්නේ නැතුව මම සිගරට් බීලා තියනවා. අද සිගරට් එකක් රුපියල් 75 ක් විතර. ඒකෙන් රුපියල් 60 ක් විතර තියෙන්නේ බදු. මම දවසකට සිගරට් 10 ක් විතර බොනවා. සිගරට් එකක් බොන වාරයක් ගානේ මම රුපියල් 60 ක් විතර ආණ්ඩුවට බදු ගෙවලා තියනවා. ඒ කියන්නේ සිගරට් නොබොන මිනිසුන්ට වැඩිය, සිගරට් බොන මිනිස්සු ආණ්ඩුවට බදු ගෙවනවා. හැබැයි සිගරට් බොන්න අපි මුදල් වැය කිරීම නිසා අපේ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනයට හෝ අපෙන් යැපෙන අයගේ මූලික අවශ්‍යතාවලට අඩුපාඩුවක් වෙනවා නම් සිගරට් බොන අපි ඒ ගැන හිතන්න ඕනෑ.
යම් දවසක සිගරට් බීපු මිනිස්සුත්, නොබීපු මිනිස්සුත් මැරෙනවා. ජීවිතේට අරක්කු ටිකක් බීවේ නැති, සිගරට් එකක් බීවේ නැති මිනිස්සුත් අඩු වයසින් මිය යන අවස්ථා අපි ඕනෑ තරම් දැකලා තියනවා.

බොනවාට වඩා ගතකරන කාලය වැදගත්
රංගන ශිල්පී
අනුර බණ්ඩාර රාජගුරු
මම පුරුද්දක් ලෙස කාර්යාලයේ හෝ නිවසේ දුම් පානය කරන්නේ නෑ. සිගරට් බීම හොඳ නෑ කියන මතය මම පිළිගන්නවා. මිතුරන් ඇසුරු කිරීමේ දී සිගරට් එකක් බොනවා. මාධ්‍ය ආයතනයක වැඩ කරන මගේ මිත්‍රයෙක් ඉන්නවා, ඔහු දුර ගෙවාගෙන ඇවිත් මා එක්ක සිගරට් එකක් බීම පුරුද්දක් කරගෙන තියනවා. සිගරට් එක බොනවාට වැඩිය අපි ගත කරන ඒ කාලය තුළ මිත්‍රත්වයක් සහෘද සංවාදයක් ගොඩනැගෙනවා. ඒ වෙලාවේ අපි කතා බහ කරන දේවල වැදගත්කමක් තියනවා කියලා මම හිතනවා. සමහර විට අපි කෝපි කෝප්පයක් රස විඳින ගමන් සිගරට් එකක් බොනවා.
පෙට්ටි ගණන් ළඟ තියාගෙන සිගරට් බොන පුරුද්දක් මගේ නෑ. අඩියක් ගහන වෙලාවට මම සිගරට් එකක් බොනවා. මධුවිතේ බලපෑම තවත් තීව්‍ර කරන්න සිගරට් එක හේතු වෙනවා. දුර ගමනක් යනකොට අතරමග කඩේක වාහනය නතර කළාම සිගරට් එකක් බොනවා.
රංගන ශිල්පියෙක් ලෙස රූගත කිරීම්වලට පිට පළාතකට ගියාම උදේ පාන්දර අපිව ඇහැරවනවා. ඒ ඇහැරුණාම ගෙදර දී අපට බිරිඳගෙන් ලැබෙන උණුසුම් තේ කෝප්පය වෙනුවට ලැබෙන්නේ ඇල් මැරුණු තේ කෝප්පයක්. උදෑසන ශරීර කෘත්‍යය කරගන්න ඒ නිසා බාධා වෙනවා. එවැනි දුර ගමන්වලදී සිගරට් දෙකක් අරන් යනවා. සිගරට් දෙකෙන් ඒ අපහසුතාවයෙන් අත්මිදෙන්න මට පුළුවන්කම ලැබෙනවා. මේ දවස්වල රූගත කිරීම් නැති නිසා ඒක වෙන්නෙත් නෑ.
සයිමන් නවගත්තේගම අධික ලෙස සිගරට් බිව්වා. ඔහුගේ ලේඛන කලාව සඳහා ඉන් පිටිවහලක් වුණාද කියලා මම දන්නේ නෑ. කරුණාරත්න අබේසේකර ගීත නිර්මාණ කරනකොට සිගරට් බිව්වා. එතුමා අධිකව දුම් පානය කළ කෙනෙක්. එතුමාට සිගරට් එකයි තේ එකයි ඕනෑමයි. ඒත් මට අදාළව ලේඛන කාර්ය සඳහා උත්තේජනයක් එනවා කියලා මම පිළිගන්නේ නෑ.
මම දවස් හය හත දුම් පානය නොකර ඉන්නවා. ඇබ්බැහියක් නෑ. මට ඒක දැනෙන්නේ සංස්කෘතික හා සාමාජීය දෙයක් විදිහටයි. සිගරට් එකක් පත්තු කරගෙන අනෙක් කෙනාට ‘සිගරට් එකක් බොමු’ කියලා පැකට් එක දික්කරන්න පුළුවන් කාලයක් නෙමෙයි මේ. මොකද අද සිගරට් එකක මිල අධිකයි.